Foto: Bart Kok (rechts)
Hoe ontwerp je een virtuele ruimte waar bezoekers samen iets kunnen doen? Voor veel creatieve makers begint die vraag al snel bij de techniek. Bart Kok van OASIS-partner Connec2 wil daar verandering in brengen. Samen met drie creatieve vakscholen wil Connec2 zijn XR-toolkit beschikbaar stellen, zodat studenten en docenten zelf interactieve virtuele ervaringen kunnen bouwen.
Van programmeren naar creëren
Wat houdt creatieve makers vandaag nog tegen om met XR aan de slag te gaan?
“Als je nu een interactieve XR-ervaring wilt ontwikkelen, ben je vaak afhankelijk van programmeurs en technische specialisten. Daardoor gaat veel tijd zitten in het werkend krijgen van de technologie, terwijl je die juist wilt besteden aan het creatieve proces.”
Connec2 ontwikkelde daarom een XR-toolkit waarmee makers zelf interactieve virtuele ervaringen kunnen bouwen zonder te hoeven programmeren.
“Vergelijk het met Minecraft. Je krijgt de bouwstenen aangereikt, maar bepaalt zelf wat je ermee maakt. Zo kunnen designers hun eigen 3D-content tot leven brengen, zonder voor iedere stap een programmeur nodig te hebben.”
Drie vakscholen verkennen een XR-pilot
Hoe willen jullie de toolkit inzetten in het onderwijs?
“Met Cibap, SintLucas en het Grafisch Lyceum Utrecht zijn we in gesprek om een pilot op te zetten. Het idee is om studenten via workshops en creatieve challenges zelf interactieve XR-toepassingen te laten ontwikkelen.”
Wat studenten bouwen, hangt af van hun vak en hun idee. Denk aan een interactieve tentoonstelling, een virtuele locatie voor een evenement of een escape room. Studenten kunnen ook een ervaring ontwerpen waarin meerdere gebruikers tegelijk rondlopen, keuzes maken en samenwerken in dezelfde virtuele ruimte.
XR als gereedschap voor meer vakgebieden
Wat betekent dit voor de creatieve makers die we vandaag opleiden?
“Het is belangrijk dat we XR-specialisten opleiden. Maar ik denk dat de echte innovatie juist ontstaat wanneer mensen uit andere vakgebieden deze technologie gaan toepassen.”
Het opleiden van XR-specialisten sluit aan bij de ambities van OASIS. Tegelijk ziet Bart kansen voor studenten uit andere opleidingen. Een student ruimtelijk ontwerp kan een opdrachtgever door een virtueel ontwerp laten lopen. Een student meubelmaken kan een ontwerp op ware grootte bekijken voordat de bouw begint. Als zij zelf zulke ervaringen kunnen maken zonder te programmeren, kunnen meer studenten vanuit hun eigen vak met XR experimenteren.
Praktijkkennis vastleggen met XR en AI
Jullie onderzoeken ook toepassingen met AI. Welke rol speelt XR daarin?
Naast de bestaande XR-toolkit onderzoekt Connec2 hoe XR en AI kunnen helpen om praktijkkennis vast te leggen en toegankelijk te maken. Denk aan een ervaren monteur die een collega voordoet hoe je een storing opspoort. Juist de keuzes die de monteur onderweg maakt, zijn waardevol voor iemand die het werk nog moet leren.
XR kan helpen om die kennis tijdens een demonstratie vast te leggen. Je verzamelt de handelingen, de uitleg van de expert en de context waarin die handelingen plaatsvinden. AI kan vervolgens helpen die informatie te structureren. Zo leg je vast wat iemand doet, waarom diegene een bepaalde keuze maakt en onder welke omstandigheden die keuze werkt.
“De echte innovatie zit niet in het automatisch maken van een handleiding. Het gaat om de data die daaronder ligt. Als je kennis eenmaal goed hebt vastgelegd, kun je die op allerlei manieren opnieuw gebruiken.”
Die kennis kun je bijvoorbeeld verwerken in een werkinstructie, lesmateriaal voor nieuwe collega’s of ondersteuning via een XR-bril.
Over Connec2 en OASIS
Connec2 is technologiepartner binnen OASIS en ontwikkelt XR-oplossingen voor onder meer onderwijs, industrie en kennisoverdracht. In de voorgenomen samenwerking met Cibap, SintLucas en het Grafisch Lyceum Utrecht wil Connec2 zijn technologie beschikbaar stellen aan studenten en docenten. Daarmee kunnen zij zelfstandig interactieve toepassingen maken, ook voor meerdere gebruikers die tegelijkertijd in dezelfde virtuele omgeving samenwerken.