Terugblik en vooruitblik: het tweede levensjaar van OASIS
Twee jaar geleden ging OASIS van start met één gezamenlijke ambitie: onderwijs, onderzoek en de creatieve industrie dichter bij elkaar brengen rondom immersive technology. Inmiddels is die ambitie uitgegroeid tot een netwerk waarin steeds meer wordt samengewerkt, geëxperimenteerd en gebouwd. Rufus Baas, Programmadirecteur OASIS, blikt terug op de belangrijkste ontwikkelingen van het afgelopen jaar en kijkt vooruit naar de volgende stappen die OASIS gaat zetten.
Van verkennen naar uitvoeren
Als ik terugkijk op het afgelopen jaar, sta ik stil bij het tweede levensjaar van OASIS. Waar het eerste jaar vooral in het teken stond van elkaar leren kennen, het vormen van een gezamenlijke visie en het aanscherpen van onze blik op de ontwikkeling van de immersieve industrie, ging dit tweede jaar veel nadrukkelijker over doen.
We zijn van verkennen naar uitvoeren gegaan. Van gesprekken, plannen en gezamenlijke ambities naar concrete activiteiten. Soms klein en experimenteel, soms juist groot en zichtbaar. Maar steeds met hetzelfde doel: onderwijs, bedrijven, studenten, docenten en kennispartners dichter bij elkaar brengen rond immersive solutions.
De OASIS Summit als zichtbaar hoogtepunt
Een van de hoogtepunten die velen van jullie niet zal zijn ontgaan, was de OASIS Summit in het Katoenhuis in Rotterdam. Een groot festival waarin we studenten, docenten, bedrijven en andere onderwijs- en kennisinstellingen hebben meegenomen in alles waar OASIS voor staat. Het was een periode vol inspiratie, ontmoeting, demonstraties, gesprekken en nieuwe verbindingen.
De Summit liet goed zien wat OASIS in korte tijd is geworden: niet alleen een programma of een samenwerking op papier, maar een groeiende community van mensen en organisaties die samen willen bouwen aan de toekomst van immersieve technologie in onderwijs en beroepspraktijk. Dat dit event zo succesvol was, is een enorme prestatie van iedereen die eraan heeft bijgedragen. Het smaakt bovendien naar meer: ook komend jaar willen we de Summit opnieuw organiseren en verder uitbouwen.
Leren en verbinden tijdens SXSW London
Een ander hoogtepunt was onze reis naar SXSW London. Met een brede afvaardiging vanuit de vakscholen en een aantal bedrijfspartners dompelden we ons onder in de creatieve industrie en in ontwikkelingen buiten Nederland. SXSW London is een groot festival met bijzondere sprekers, inspirerende sessies en veel nieuwe perspectieven. Tegelijkertijd bleek de echte waarde misschien nog wel vooral te zitten in de gesprekken eromheen. De talks en workshops vormden vaak de aanleiding voor goede gesprekken tussen collega’s van verschillende vakscholen, bedrijven en partners.
Juist tijdens zo’n reis merk je hoe belangrijk het is om niet alleen samen te werken op papier, maar elkaar ook echt beter te leren kennen. We zagen hoe nieuwe verbindingen ontstonden, hoe gesprekken zich verdiepten en hoe de OASIS-beweging ook buiten de formele programmaonderdelen om echt leeft.
Een bijzonder moment tijdens de reis was het bezoek aan ITV Studios, een van onze partners. Zij gaven ons een inkijk in hoe zij op dit moment nieuwe software- en hardwaretechnieken inzetten om in een relatief compacte studio hoogwaardige live talkshows te produceren. Dat was geen abstract toekomstverhaal, maar juist een concreet voorbeeld met technische diepgang. Precies dat soort bezoeken helpt om beter te begrijpen hoe technologische innovatie in de praktijk van de media-industrie vorm krijgt.
De Academy als motor voor kennis en professionalisering
Naast deze zichtbare events liepen natuurlijk ook de inhoudelijke programmalijnen door. Met name de sporen onderwijsontwikkeling en de OASIS Academy hebben het afgelopen jaar belangrijke stappen gezet. De Academy heeft daarbij steeds meer de rol van motor gekregen. Een plek waar inzichten en vraagstukken vanuit de markt worden vertaald naar hackathons, trainingen en leerervaringen waarin professionals en docenten daadwerkelijk kunnen werken met nieuwe technologieën en toepassingen.
Die aanpak levert meer op dan alleen losse activiteiten. Wat we leren in de Academy, kunnen we weer terugvertalen naar het initiële onderwijsprogramma en naar de ontwikkeling van de immersieve opleidingen. Zo ontstaat er een wisselwerking tussen markt, professionalisering, experiment en onderwijsontwikkeling. Dat is precies de beweging die we met OASIS willen versterken.
Daarom is dit ook een van de punten waarop we komend jaar nadrukkelijk willen opschalen. Het aanbod van de Academy wordt actiever uitgebouwd, omdat we zien dat daar een echte motor zit voor kennisontwikkeling, professionalisering en verbinding met de beroepspraktijk.
Onderzoek als fundament onder onze activiteiten
Ook op het gebied van onderzoek hebben we het afgelopen jaar belangrijke stappen gezet. We hebben actief gewerkt aan de ontwikkeling van meerdere practoraten, waarbij samenwerking, uitwisseling en gezamenlijke kennisontwikkeling centraal staan. Een stap waar ik ontzettend trots op ben, is de recente oprichting van het PractoratenPlatform Creatieve Industrie.
Daarbij hebben we nadrukkelijk gekozen om ons niet te beperken tot immersive solutions alleen. Juist vanuit een onderzoekende blik willen we ons breder oriënteren op de grote transities die op dit moment gaande zijn in de creatieve industrie. Denk aan technologische ontwikkelingen, veranderende werkprocessen, nieuwe vormen van maken en produceren, de impact van AI, de rol van publieke waarden en de vraag hoe onderwijs en beroepspraktijk zich daartoe moeten verhouden.
Met het PractoratenPlatform openen we ook de deur naar bredere samenwerking met andere practoraten, lectoraten en onderzoeksgroepen. Daarmee bouwen we aan een grotere kennisbasis dan OASIS alleen. Dat is belangrijk, omdat de vraagstukken waar we aan werken groter zijn dan één technologie, één opleiding of één instelling. Ze vragen om gezamenlijke reflectie, praktijkgericht onderzoek en de bereidheid om kennis over grenzen heen te delen.
Het afgelopen jaar zijn er daarnaast verschillende onderzoeken gestart en uitgevoerd die ons relevante inzichten hebben gegeven. Die inzichten helpen ons om scherper te zien waar de waarde van OASIS ligt, waar de vragen uit het onderwijs en de beroepspraktijk samenkomen, en waar we de komende jaren meer focus in kunnen aanbrengen.
Daarmee vormt praktisch onderzoek steeds meer een fundament onder onze activiteiten. Niet als losstaand spoor, maar als manier om beter te begrijpen wat er gebeurt, wat werkt en welke keuzes we moeten maken. Komend jaar willen we daarom nog sterker in gezamenlijke activiteiten gaan denken: waar ligt onze gedeelde kracht, welke kennisvragen verbinden ons, en hoe zorgen we dat onderzoek, onderwijsontwikkeling, labs en Academy elkaar structureel versterken?
Peer review: scherpte op het kantelpunt
Daarnaast hadden we onlangs de peer review, georganiseerd door Katapult. Zo’n peer review helpt ons als directie en programmateam om scherp te kijken naar waar we staan. Wat gaat goed? Waar ontstaan kansen? Waar laten we misschien nog kansen liggen? En wat vraagt dat van ons in de verdere ontwikkeling van OASIS?
De peer review gaf een waardevol inkijkje in het punt waarop we ons nu bevinden. We hebben het tweede levensjaar afgerond en veel activiteiten uitgevoerd. Daar hebben we van geleerd: wat werkt, wat minder goed werkt, waar energie op zit en waar juist minder beweging ontstaat. We begrijpen steeds beter waar de interesse van studenten, docenten, scholen en bedrijven ligt. En we krijgen ook steeds meer zicht op hoe we als consortium effectief met elkaar samenwerken.
Daarmee staan we op een kantelpunt. In jaar drie zullen we ons nadrukkelijker richten op het uitbouwen van de activiteiten die werken. Tegelijkertijd moeten we ook eerlijk durven kijken naar activiteiten die veel tijd en energie kosten, maar relatief weinig resultaat opleveren. Niet alles hoeft groter te worden. Sommige dingen vragen om aanscherping, sommige om een andere vorm, en van sommige zaken moeten we misschien afscheid nemen.
Ook zullen we in jaar drie activiteiten oppakken die het afgelopen jaar nog niet of nog onvoldoende van de grond zijn gekomen. Het verschil is dat we dat nu doen met een duidelijker beeld van onze richting, onze partners, onze doelgroep en onze eigen manier van werken.
Dat vraagt de komende periode om een flinke inspanning. Want hoewel jaar vier misschien nog ver weg voelt, komt de vraag naar verduurzaming steeds dichterbij. Hoe ziet OASIS eruit na de RIF-periode? Welke activiteiten moeten structureel blijven bestaan? Welke organisatievorm past daarbij? En waar ligt de grootste waarde voor onderwijs, bedrijven en de bredere creatieve en mediatech-sector?
De peer review was daarin soms confronterend, maar vooral constructief. Juist door van buiten naar onszelf te laten kijken, krijgen we scherper zicht op de keuzes die nodig zijn. Niet om alles te doen, maar om de juiste dingen beter te doen.
Vooruitblik: scherper, zichtbaarder en slagvaardiger
Als we vooruitkijken naar het komende jaar, is het goed om te benoemen dat veel van wat OASIS sterker maakt, niet altijd direct zichtbaar is. Naast events, trainingen, onderzoeken en bijeenkomsten gebeurt er ook veel achter de schermen. Juist daar wordt gewerkt aan de randvoorwaarden die nodig zijn om OASIS verder te laten groeien.
Heldere rollen en een scherpere organisatievorm
Een belangrijk onderdeel daarvan is het aanscherpen van onze organisatievorm. Het afgelopen jaar hebben we veel geleerd over hoe we samenwerken, waar rollen elkaar versterken en waar juist meer duidelijkheid nodig is. Komend jaar willen we de rollen van betrokken partners daarom helderder en meer afgebakend maken. Niet om de samenwerking formeler te maken dan nodig is, maar wel om duidelijker te zijn over verwachtingen, verantwoordelijkheden, resultaten en eigenaarschap.
Dat vraagt nog verdere inrichting. Na de zomer zal er daarom op het gebied van organisatieontwikkeling en governance nog het nodige gebeuren. Het doel daarvan is om resultaatgerichter en slagvaardiger te kunnen werken. Tegelijkertijd biedt dat ook nieuwe kansen voor partners en betrokkenen om een duidelijke rol te pakken in de verdere ontwikkeling van OASIS.
Innovatielabs als fysieke plekken voor samenwerking
Een belangrijke inhoudelijke opgave voor komend jaar is het verder uitbouwen van de innovatielabs. Dit is vanaf de start een duidelijke doelstelling en ambitie binnen OASIS geweest, maar het vraagt ook om een stevig fundament. Dat fundament is het afgelopen jaar gelegd via onderwijsontwikkeling, onderzoek, de Academy, partnerontwikkeling en de groeiende samenwerking tussen de vakscholen en bedrijven.
Komend jaar gaan we hier nadrukkelijk op inzetten. De ambitie is om in ieder geval twee locaties verder op te bouwen volgens de logica van het huidige XR Lab op het Media Park in Hilversum. Dat betekent: plekken waar studenten, docenten, bedrijven en kennispartners samenkomen om aan praktijkvraagstukken te werken. Onderzoekend, experimenteel en projectmatig. Niet alleen om oplossingen te ontwikkelen, maar vooral ook om in het proces met en van elkaar te leren.
Juist in die labs ontstaat nieuwe kennis. Studenten ontwikkelen vaardigheden door aan echte vraagstukken te werken. Docenten krijgen zicht op nieuwe technologieën, werkprocessen en beroepspraktijken. Bedrijven brengen actuele uitdagingen in en leren tegelijkertijd van de frisse blik en experimenteerruimte van het onderwijs. En kennispartners kunnen onderzoeksvragen verbinden aan concrete praktijken.
We hebben hier de afgelopen jaren al veel ervaring mee opgedaan. Daardoor liggen er inmiddels goede blauwdrukken klaar voor de voorbereiding en opstart van nieuwe innovatielabs. Komend jaar willen we die ervaring benutten om de volgende locaties stevig neer te zetten, met als ambitie om in het vierde jaar bij de meeste vakscholen een operationeel innovatielab te hebben draaien.
Daarmee worden de innovatielabs een steeds belangrijker onderdeel van de OASIS-infrastructuur. Ze vormen de fysieke plekken waar onderwijs, onderzoek, Academy, bedrijven en praktijkvraagstukken samenkomen.
Het Learning Community Platform als digitale verbindingslaag
Een andere ontwikkeling die nog niet voor iedereen zichtbaar is geweest, is de bouw van ons Learning Community Platform. Aan de start van OASIS hadden we vooral een website. Die hebben we tussentijds al een kleine upgrade gegeven, zodat we makkelijker nieuws, aanbod en activiteiten konden delen. Maar achter de schermen is gewerkt aan een compleet nieuw online platform.
Dat platform wordt meer dan alleen een plek om informatie te vinden. Het moet een centrale omgeving worden waar kennis, tools, opbrengsten, voorbeelden en activiteiten samenkomen. Een plek waar zichtbaar wordt wat er binnen OASIS gebeurt, maar ook waar partners, docenten, studenten, professionals en bedrijven elkaar makkelijker kunnen vinden.
De grootste stap die we daarin nog gaan zetten, staat gepland voor het najaar: de verdere ontwikkeling van het community-gedeelte. Daarmee willen we functionaliteit toevoegen waarmee mensen ook digitaal en virtueel kunnen samenwerken, kennis kunnen delen en rond thema’s, projecten of vraagstukken met elkaar verbonden blijven.
Dat is belangrijk, omdat OASIS een netwerkorganisatie is. Niet alles gebeurt op één plek, in één school of binnen één team. De kracht zit juist in de verbinding tussen verschillende vakscholen, labs, bedrijven, regio’s en expertisegebieden. Een goed communityplatform kan helpen om die verbinding zichtbaarder, toegankelijker en actiever te maken. Het kan laten zien waar energie zit, welke vragen opkomen, welke resultaten worden ontwikkeld en waar nieuwe samenwerkingen kunnen ontstaan.
Waar de innovatielabs de fysieke plekken vormen waar samenwerking wordt ervaren en uitgevoerd, kan het Learning Community Platform de digitale laag worden die die samenwerking zichtbaar, deelbaar en schaalbaar maakt.
Deze zomer werkt een klein team hier verder aan door. Ook wordt er gewerkt aan een opgefriste visuele uitstraling van OASIS, zodat het platform en onze communicatie beter aansluiten bij waar OASIS nu staat. We verwachten in ieder geval voor de kerst live te gaan met het nieuwe platform, uiteraard nadat we het eerst zorgvuldig hebben getest met interne gebruikers.
Voorbereiden op verduurzaming
Komend jaar zullen we bovendien steeds scherper worden in wat onze daadwerkelijke opdracht is. Welke resultaten willen we behalen? Voor wie doen we dat? Welke activiteiten dragen daar het meest aan bij? En hoe zorgen we dat wat we ontwikkelen ook na de subsidieperiode waarde blijft houden?
Die vraag naar verduurzaming wordt steeds belangrijker. Niet pas in het vierde jaar, maar nu al. Als we willen dat OASIS na de RIF-periode blijft bestaan als betekenisvolle infrastructuur voor onderwijs, onderzoek, innovatie en beroepspraktijk, moeten we daar tijdig op voorsorteren. Dat betekent keuzes maken, focus aanbrengen en beter onderbouwen waar onze grootste waarde ligt.
Ruimte voor nieuwe thema’s
Tegelijkertijd laat het afgelopen jaar ook zien dat OASIS ruimte biedt aan nieuwe thema’s en vraagstukken. In deze terugblik en vooruitblik heb ik niet alles kunnen benoemen. Zo worden er ook flinke stappen gezet op thema’s als internationalisering en AI. Dat onderstreept juist de bredere waarde van OASIS: het is niet alleen een programma rondom immersive solutions, maar steeds meer een infrastructuur waarmee we als creatieve vakscholen en partners kunnen reageren op nieuwe technologische, maatschappelijke en professionele ontwikkelingen.
Dank aan iedereen die bijdraagt
Tot slot wil ik iedereen bedanken die het afgelopen jaar heeft bijgedragen aan OASIS. Of dat nu was in een werkgroep, training, onderzoek, event, stuurgroep, lab, overleg, partnergesprek, hackathon, onderwijsontwikkeling of op een andere manier: jullie inzet maakt deze beweging mogelijk.
Ik doe ongetwijfeld mensen en activiteiten tekort door niet alles te benoemen. Maar juist dat is misschien ook een teken van hoeveel er inmiddels gebeurt. OASIS groeit door de inzet van veel mensen, verspreid over verschillende scholen, bedrijven en partners. Dank voor jullie tijd, betrokkenheid, kritische blik, energie en vertrouwen.
We hebben veel gedaan, veel geleerd en staan nu op een belangrijk kantelpunt. Het komende jaar wordt het jaar waarin we scherper kiezen, sterker verbinden en verder bouwen aan een OASIS dat ook na de projectperiode van blijvende waarde is.
Meer zien van OASIS?
In deze terugblik komen veel activiteiten voorbij. Benieuwd hoe die eruitzagen? Bekijk de aftermovies, impressies en andere video's op ons YouTube-kanaal.